Bronşit, akciğerlere hava taşıyan bronşların iltihaplanması sonucu, içeriden şişerek kalınlaşmasına, balgam üretimine, öksürüğe ve hırıltıya sebep olduğu solunum yolu hastalığıdır. Bronşiti olan kişiler rengi soluk ve yoğun balgam öksürürler. Kişinin yaşına, hastalık geçmişine ve mevsim geçişlerine göre bronşit türü de değişiklik gösterir.

Akut bronşit geçici bronşit olarak bilinirken kronik bronşit uzun süren bronşit türüdür ve genellikle sigaradan kaynaklanır. Akut bronşit ise soğuk algınlığı veya gribe bağlı meydana gelir. Akut bronşit ilaç tedavisiyle iyileşirken kronik bronşit daha ciddi bir durumdur ve sigara içen kişiler sigarayı en kısa sürede bırakmalıdır.

Bronşit hastası olan bir kişide görülen en yaygın belirti balgamlı öksürüktür. Bu öksürük aynı zamanda hırıltı içeren bir ses de meydana getirir. Bununla birlikte yorgunluk, nefes darlığı ve alerjik reaksiyon da bronşit belirtileri arasında yer alır.

Bronşit Neden Olur?

Bronşit, bakteri ve virüslerin etki etmesi sonucu akciğerlere giden hava yollarının tıkanması sonucunda meydana gelir. Bu bağlamda bronşlarda balgam yoğunlaşarak artar ve inatçı bir öksürük ortaya çıkar. Bunların yanında sigara, astım ve alerjiler de bronşit nedenleri arasında yer alır.

Bronşite yol açan faktörler şöyle sıralanabilir:

  • Soğuk algınlığı veya grip virüsleri
  • Sigara tüketimi veya pasif içicilik
  • Astım
  • Birtakım alerjiler
  • Hava kirliliği
  • Kimyasal maddeler

Akut bronşitin en büyük sebebi mikroorganizmalardır. Mikroorganizmaların en sık sebebi ise virüslerdir. Virüslere oranla daha az görülmek ile birlikte bazen özellikle kapalı mekanlarda, toplu yaşanılan yerlerde bakteriler de akut bronşite yol açabilir. Bununla birlikte iki saatten uzun süre 12 dereceden daha düşük sıcaklıktaki havayı ağız açık bir şekilde solumak da irritasyon etkisi sebebiyle akut bronşite sebep olabilirken, duyarlı bireylerin duyarlı oldukları alerjenlere maruziyeti de bronşit ataklarına yol açabilir.

Kronik bronşitte ise en sık neden sigara dumandır. Aktif içicilik kadar pasif içicilik de kronik bronşite neden olur. Bunun yanı sıra hava kirliliği, kimyasal maddeler, duman, mesleksel maruziyetler de hem akut hem kronik bronşite sebep olabilir.

Bronşit Belirtileri Nelerdir?

Hem akut bronşitte hem de kronik bronşitte yapışkan ve zor atılabilen balgam, burun akıntısı ya da tıkanıklığı, hırıltı, öksürük, göğüs sıkışması ve nefes darlığı görülen bronşit belirtileridir.

Bronşit belirtileri genel olarak şunlardır:

  • İnatçı öksürük
  • Sarı, gri ya da yeşil renkte yapışkan balgam
  • Nefes darlığı
  • Nefes alıp verirken hırıltı
  • Göğüs ağrısı
  • Ateş
  • Kilo kaybı ve iştahsızlık
  • Karın ağrısı
  • Halsiz ve yorgun hissetmek
  • Alerjik reaksiyon
  • Burun tıkanıklığı
  • Baş ağrısı

Bronşit Nasıl Tedavi Edilir?

Bronşit tedavisinde temel hedef, bronşlardaki şişliği azaltıcı ve artan koyulaşmış balgamı yumuşatıcı ilaçların kullanılmasıdır. Bronşit hastalığında bir çeşit destek tedavisi uygulanır. Tedaviye ek olarak bol sıvı alınması, alerjen veya mesleksel, kimyasal herhangi bir maruziyetin sebep olduğu düşünüyorsa, bunların ortadan kaldırılması veya uzak durulması tedavinin önemli bir bileşenini oluşturur. Çoğunlukla virüs nedenli olduğundan akut bronşitte antibiyotik kullanmaya ihtiyaç yoktur. Ancak bakteriyel bir etken olduğuna yönelik ipuçları var ise bu durumda antibiyotik az sayıda olguda kullanılabilir.  Özellikle enfeksiyon belirtisi olmadan tekrarlayan bronşit ataklarında alerjik olan veya olmayan astım mutlaka akla gelmelidir.